Lơ mơ, nôn ói hoặc ngủ mê sau khi uống rượu thường bị xem là biểu hiện say thông thường. Tuy nhiên, đây cũng có thể là những dấu hiệu cảnh báo ngộ độc rượu, tình trạng có thể đe dọa tính mạng. Đặc biệt, khó đánh thức, thở bất thường hoặc co giật là những dấu hiệu cần gọi cấp cứu ngay, không chờ người bệnh tự tỉnh lại.
Nhận biết sớm và sơ cứu đúng giúp hạn chế nguy cơ trong lúc chờ nhân viên y tế. Điều quan trọng là biết khi nào phải tìm hỗ trợ, thay vì mất thời gian thử các cách “giải rượu” tại nhà. Sau đây Cửu Vân Lâu sẽ nói rõ hơn về trường hợp ngộ độc rượu để mọi người tham khảo.
Ngộ độc rượu ethanol và methanol khác nhau thế nào?
Ethanol là loại cồn có trong bia, rượu và các đồ uống có cồn. Khi uống quá nhiều trong thời gian ngắn, lượng cồn trong máu có thể tăng đến mức ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chức năng sống, bao gồm hô hấp, nhịp tim và điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, ngay cả rượu có nguồn gốc rõ ràng cũng có thể gây ngộ độc nếu sử dụng quá mức.
Methanol là một loại cồn độc hại, có thể xuất hiện trong rượu pha trộn trái phép hoặc sản phẩm không bảo đảm chất lượng. Sau khi vào cơ thể, methanol được chuyển hóa thành các chất gây độc, có thể dẫn đến nhiễm toan chuyển hóa, tổn thương thị lực và hệ thần kinh. Người bệnh có nguy cơ mù vĩnh viễn, hôn mê hoặc tử vong. Cả ngộ độc ethanol và methanol đều có thể nguy hiểm đến tính mạng, nên không được chủ quan với bất kỳ trường hợp nào.

Ngộ độc rượu ethanol và methanol khác nhau thế nào?
Những dấu hiệu ngộ độc rượu cần nhận biết
Biểu hiện sau khi uống quá nhiều ethanol
Người uống quá nhiều rượu có thể nói không rõ, mất thăng bằng, lú lẫn, buồn nôn hoặc nôn. Khi tình trạng nặng lên, họ có thể khó duy trì sự tỉnh táo, phản ứng kém hoặc không thể đánh thức. Những biểu hiện này cần được chú ý, đặc biệt khi đi kèm thay đổi nhịp thở hoặc màu da.
Dấu hiệu nguy hiểm gồm thở chậm dưới 8 nhịp mỗi phút, các nhịp thở cách nhau từ 10 giây trở lên, co giật, da tím tái hoặc cơ thể lạnh bất thường. Không cần chờ xuất hiện đầy đủ các triệu chứng mới gọi cấp cứu. Nồng độ cồn trong máu vẫn có thể tiếp tục tăng sau khi người bệnh ngừng uống, kể cả lúc họ đã bất tỉnh.
Dấu hiệu cảnh báo ngộ độc methanol
Ngộ độc methanol dễ bị bỏ sót vì giai đoạn đầu có thể chỉ gây khó chịu nhẹ hoặc biểu hiện giống say rượu. Các triệu chứng nghiêm trọng thường xuất hiện sau khoảng 12–24 giờ, nhưng có thể muộn hơn. Việc người uống vẫn nói chuyện được hoặc chưa thấy bất thường ngay sau cuộc nhậu không đủ để khẳng định đã an toàn.
Những biểu hiện cần đặc biệt lưu ý là đau đầu, buồn nôn, đau bụng, nhìn mờ hoặc thị lực giảm bất thường. Người bệnh cũng có thể thở nhanh, thở sâu, lú lẫn rồi dần lơ mơ. Rối loạn thị giác sau khi uống rượu là dấu hiệu cần được đánh giá khẩn cấp, nhất là khi rượu không rõ nguồn gốc. Tuy nhiên, không có triệu chứng nhìn mờ cũng không loại trừ ngộ độc methanol; không nên chờ đến khi thị lực bị ảnh hưởng mới đi cấp cứu.
Khi nào cần gọi cấp cứu 115?
Hãy gọi 115 ngay nếu người uống rượu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Lơ mơ tăng dần, khó đánh thức hoặc mất ý thức.
- Thở chậm, thở không đều, thở ngáp hoặc ngừng thở.
- Co giật, da tím tái hoặc cơ thể lạnh bất thường.
- Nôn nhiều kèm giảm tỉnh táo, dễ sặc.
- Nhìn mờ, giảm thị lực hoặc thở nhanh, sâu bất thường sau khi uống rượu.
Nếu có căn cứ nghi ngờ đã uống phải rượu chứa methanol, hãy tìm hỗ trợ y tế ngay cả khi triệu chứng còn nhẹ. Khi liên hệ cấp cứu, cần nói rõ địa điểm, tình trạng tỉnh táo và hô hấp của người bệnh, thời điểm uống, loại rượu đã dùng cùng các thuốc hoặc chất khác nếu biết. Không trì hoãn cuộc gọi chỉ vì chưa xác định được họ đã uống bao nhiêu.
Cách xử trí trong lúc chờ cấp cứu
Kiểm tra ý thức và nhịp thở
Sau khi gọi cấp cứu, hãy ở cạnh người bệnh và thường xuyên kiểm tra phản ứng, nhịp thở. Nếu người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường, hoặc chỉ thở ngáp, cần bắt đầu hồi sức tim phổi theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu. Có thể bật loa ngoài để vừa nghe hướng dẫn vừa thực hiện sơ cứu. Không chỉ đặt người bệnh nằm nghiêng rồi chờ đợi trong tình huống này.
Đặt tư thế phù hợp
Nếu người bệnh bất tỉnh nhưng vẫn thở bình thường, hãy đặt họ nằm nghiêng an toàn, giữ đường thở thông thoáng và tiếp tục theo dõi. Tư thế này giúp chất nôn thoát ra ngoài, giảm nguy cơ sặc. Nếu họ còn tỉnh và đang nôn, có thể hỗ trợ ngồi, cúi người về phía trước; không để nằm ngửa khi nôn.
Giữ ấm và tránh ép ăn uống
Dùng áo khoác hoặc chăn để giữ ấm. Không cho người đang lơ mơ, nôn nhiều hoặc nuốt khó ăn uống vì có thể gây sặc. Với người hoàn toàn tỉnh táo, nuốt bình thường và không nôn, có thể cho nhấp từng ngụm nước nhỏ; tuy nhiên, nước không phải thuốc giải độc và không thay thế việc cấp cứu. Nếu nghi ngờ ngộ độc methanol hoặc chất khác, hãy hỏi nhân viên y tế trước khi cho ăn uống.
Chuẩn bị thông tin cho nhân viên y tế
Nếu có sẵn, hãy giữ lại chai rượu, nhãn sản phẩm hoặc phần rượu còn lại để cung cấp cho cơ sở điều trị. Thông tin về thời điểm uống và những người cùng uống cũng có thể hữu ích. Việc thu thập này cần thực hiện nhanh, không làm chậm sơ cứu hoặc vận chuyển người bệnh.
Những việc không nên làm khi nghi ngờ ngộ độc rượu
Không cố gây nôn, kể cả khi người bệnh còn tỉnh, vì có nguy cơ sặc. Không dùng cà phê, tắm nước lạnh hoặc ép đi lại để “tỉnh rượu”; những cách này không đảo ngược tình trạng ngộ độc và có thể khiến người bệnh gặp thêm nguy hiểm.
Không tự cho uống thêm rượu hoặc bia để “giải độc methanol”. Việc điều trị cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi tại cơ sở y tế. Đặc biệt, không để người bệnh ngủ một mình, tự lái xe hoặc chờ đến sáng mới đi khám khi đã có dấu hiệu cảnh báo.
Phòng ngừa ngộ độc rượu

Phòng ngừa ngộ độc rượu
Để giảm nguy cơ ngộ độc, cần tránh uống nhiều trong thời gian ngắn và tránh ép nhau uống. Không nên dựa vào cảm giác “tửu lượng tốt” để đánh giá mức độ an toàn, bởi khả năng chịu đựng và phản ứng với rượu khác nhau ở mỗi người. Việc dùng rượu cùng thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc opioid còn có thể làm tăng nguy cơ ức chế hô hấp và quá liều.
Với nguy cơ methanol, cần tránh rượu không rõ nguồn gốc và những sản phẩm có nghi ngờ về chất lượng. Nếu biết một người bị nghi ngộ độc sau khi uống cùng chai hoặc cùng mẻ rượu, những người còn lại cũng nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Không tiếp tục sử dụng phần rượu đó.
Bài viết từ Cửu Vân Lâu chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nguy hiểm sau khi uống rượu, hãy gọi cấp cứu 115 và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.


